از ورای اشک

زمستان امسال و نه میلیون انسان نیاز مند به مواد غذای در افغانستان

م. ع. بشارت (مژده)

در پی نگرانی ها از خطر گرسنگی در زمستان امسال، نهاد ها و سازمان های معاونتی و حقوق بشری در کشور، هر از گاهی با برگزاری برنامه ها و نشر گزارش های های خاصی سعی نموده اند، تا توجه دولت افغانستان و جامعه جهانی را به این مهم جلب نموده و خواستار طرح و اجرای برنامه های دقیق و قابل اجرا از طرف دولت افغانستان در جهت پیش گیری از بروز خطرات وفاجعه های احتمالی فقر و گرسنگی در جریان زمستان امسال شده اند.

اگر چه دولت افغانستان نیز با تذکر متداوم به خطرات احتمالی که می توانند مردم افغانستان به خصوص مردم مناطق صعب العبور و کوهستانی این کشور را تهدید کند همیشه در حد اعلان خطر یا درخواست کمک از جامعه جهانی اقدام نموده است ولی آنچه که از گزارش های به نشر رسیده بدست می آید ظاهرا دولت افغانستان نیز نتواسته است کار مهم و عملی را در این زمینه انجام داده و هنوز هم مردم افغانستان به خصوص مردم مناطق کوهستانی و صعب العبور کشور با خطرات جدی روبرو می باشند. اگرچه دولت قبلا وعده تشکیل گره های ویژه برای کمک به مردم را داده بود ولی هنوز ما نتوانسته ایم شکل بیرون داده شده این گروه یا شبیه آن را در خصوص این مشکل متوجه شده و شناسایی کنیم.

در اخرین گزارشی که کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان با عنوان حقوق اقتصادی و اجتماعی در افغانستان بتازگی به نشر رسانده است وضعیت مردم افغانستان همچنان خراب توصیف شده و از مشکلات متعددی یاد شده است که هنوز هم مردم ما با آنها مواجه می باشند.

در بخشی از این گزراش می خوانیم:

"... 37%  مردان روستایی شاغل به کار روز مزد غیر پایدار، 30% به کار در زمین خود و 20% به کار در زمین اجاری مشغول می باشند، این درحالیست که که به اساس آمار رسمی حدود 33% از نفوس توانمند افغانستان بی کار است، بررسی های نظارت ساحوی کمیسیون بیانگرآنست که میزان درامد از منابع مختلف اشتغالی برای اکثریت مردم افغانستان تنها در حد زنده بودن یا بقاء است.

 در افغانستان، اقتصاد غیررسمی منبع مهم درآمد و امرار معیشت است. وضعیت بعد از جنگ باعث رشد این نوع اقتصاد شده است. جدا از اقتصاد مبتنی بر مواد مخدر، وسعت رسیدگی به این مسئله نامعلوم است. این نوع اقتصاد برعلاوه اینکه مالیات از آن حاصل نمی شود، حقوق و رفاه اشخاص شاغل در  این اقتصاد رابه  یک نگرانی حقوق بشری مبدل می سازد."

این گزراش تصریح می کند که در بسیاری از خانواده کار کودکان یک مجبوریت بوده و تقریبا یک چهارم از کودکان بین سنین 7 تا 14 سال مجبور اند بخاطر که از گرسنگی نمی رند، در شرایط بسیار بد و عمدتا غیر صحی آن هم تا ساعات طولانی کار نمایند.

مطابق به این گزارش 62% از کسانی که مصاحبه شده اند تأئید نموده است که قرضدار اند و موضوع مساعدت یا حمایت های بشر دوستانه اگسرا سیاسی شده است اگرچه گزارش کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان این واقعیت را تنها در مورد مساعدت ها و حمایت های اجتمعای امدادی برای افراد دارای معلولیت در کشور  تذکر داده است ولی اگر با دقت به پروسه معاونت های دولتی نگاه کنیم بدون تردید این واقعیت در مورد تمام مردم افغانستان صادق خواهد بود.

این گزارش می افزاید: "%37 از مردم آسیب پذیر کم تر از 50 افغانی در روز درآمد دارند، حال آن که فقط %22 از آنها گفتند که بیشتر از 50 افغانی در روز درآمد دارند. %41 باقیمانده به این سؤال جواب ندادند که دلایل احتمالی آن می تواند بی میلی برای اطلاع دادن درآمد غیرقانونی یا فقدان درآمد باشد."

نتایج بدست آمده از این گزارش نشان می دهد که چقدر مردم افغانستان آسیب پذیر بوده و نیاز مند معاونت های و کمک های جدی برای گذران زندگی شان هستند. این وضعیت تأکیدی است بر لزوم اقدام کاملا جدی و طرح و اعمال برنامه تقیق و منطقی از طرف دولت افغانستان و جامعه جهانی برای مواجه با خطرات محتمل در جریان زمستان که متوجه خانوادهای نیاز مند و آسیب پذیر به خصوص روستایی های کشور ما است.

پارلمان افغانستان نیز در نشستی که بتاریخ 18 عقرب سال جاری داشت به اهمیت کمک رسانی ها برای مواجه با خطرات احتمالی در زمستان آتی تأکید نموده و از دولت افغانستان خواست تا تدابیر جدی را در زمینه اتخاذ نماید:

" محمد یونس قانونی رئیس مجلس نمایندگان می گوید: "اگر تدابیر به موقع، جدی و عملی برای جلوگیری از این فاجعه و بحران زا روی دست نگیریم، خدای ناکرده مردم ما در زمستان با فاجعه بزرگتر از مشکلات سال گذشته مواجه خواهند شد."

رئیس مجلس افزود: "نماینده های مردم افغانستان در خانه ملت افغانستان جداً نگران این دو فاجعه هستند: کمبود مواد غذایی و سرمای زمستان.[1]"

اقدامی که تاکنون حکومت افغانستان در خصوص این مشکل انجام داده است برگذاری جلسه فراخوان، مبني بر درخواست كمك براي تهيه مواد غذايي است که بتاریخ 4 ماه قوس سال جاری، توسط استاد محمد کريم خليلي معاون رييس جمهور و رييس کميته ملي مبارزه با حوادث، با حضور سفرا و نمايندگان بيش از سي کشور و سازمان‌هاي جهاني،دایر شده بود.

در این جلسه آقای خلیلی "معاون رييس جمهور هشدار داد که اگر مجامع بين‌المللي به فراخوان دولت افغانستان مبني بر کمک غذايي و صحي به ولايات آسيب‌پذير کشور توجه جدي ننمايند و اگر به درخواست 9 جولاي 2008 که در آن 404 ميليون دالر از کشورهاي کمک‌کننده تقاضا شده بود، پاسخ گفته نشود، مردم ودولت افغانستان در زمستان پيش رو با فاجعة گستردة بشري روبرو خواهند شد.

معاون رييس جمهور با بيان اين مطلب که بحران فقر با امنيت، گسترش تروريزم و کشت کوکنار رابطه دارد، تأکيد نمود که تحکيم امنيت افغانستان نيز ما را به توجه بيشتر به فقرزدايي و رسيدگي به مشكلات اقتصادي مردم فرا مي‌خواند.

به گفته معاون رياست جمهور دولت افغانستان و کشورهاي همکار تا به حال در بخش مبارزه با تروريزم و امحاي مواد مخدر بيشتر سرمايه‌گذاري نموده؛ اما به بسترها و زمينه‌هاي که زايندةاين پديده‌هاي خطرناک فقر است کمتر توجه صورت گرفته است.

وي با تأکيد بر تسريع روند کمک‌رساني، هشدار داد که اگر کمک‌ها به وقت و زمان مناسب در اختيار دولت افغانستان قرار داده نشود، رسيدگي به نقاط آسيب‌پذير با چالش‌هاي جدي از آنجمله راه‌بندي زمستان روبرو خواهد شد.

همچنين معاون رييس جمهور از کشورهاي کمک‌کننده و ادارات ذيربط دولتي خواست تا در امر کمک‌رساني، هماهنگي بيشتر داشته و در پرتو يک استراتژي واحد عمل نمايند.[2]"

این در حالی است که قبلا "آصف رحیمی وزیر زراعت افغانستان گفته بود برای جلوگیری از گسترش گرسنگی، بسته شدن راهها و تغذیه حیوانات در زمستان امسال تدابیر بهتری را نسبت به سال گذشته روی دست گرفته است.

آقای رحیمی تأیید نموده بود که با آن که حکومت با کمبود مواد غذایی روبرو است، تلاش ها برای حل این مشکل ادامه دارد.

بگفته جناب آقای رحیمی حکومت افغانستان صد میلیون دالر را برای مبارزه با گرسنگی در این کشور اختصاص داده است که نیمی از این پول برای خرید مواد خوراکی برای کارمندان دولت اختصاص یافته است. وزیر زراعت افزوده بود حکومت پنجاه میلیون دالر دیگر را مواد خوراکی می خرد و در انبارها ذخیره می کند.

آقای رحیمی تأییئ نموده بود که از مواد خوراکی ذخیره شده در فصل زمستان به نیازمندان توزیع خواهد شد. به گفته او، از این مواد برای کاهش بهای مواد خوراکی در بازارها نیز استفاده خواهد شد.[3]"

مبتنی بر گزارش دیگری که در نشست اقای خلیلی معاون رئیس جمهور که با سفرای کشورهای کمک کننده و نهاد های معاونتی داشت، دولت افغانستان مقدار 240 هزار تن گندم را تهيه نموده که قرار است 130 هزار تن آن در زمستان پيش رو براي مستحقين توزيع و 110 هزار تن ديگر در ذخاير نگهداري شود.

 گفتنی است در اخرین گزارش رسمی که از سوی برنامه غذای جهان در بیست و ششم ماه قوس در مورد آمار نیاز مندان مردم ما به مواد غذایی به نشر رسیده است گفته شده است که در حال حاضر در سراسر افغانستان نه میلیون انسان به مواد غذایی نیاز مند است که باید تهیه شود. در این گزارش همچنان آمده است که در زمستان جاری نزدیک به سی درصد جمعیت افغانستان با خطر گرسنگی روبرو هستند. این در حالی است که قبلا دولت افغانستان تعداد نیاز مندان به مواد غذایی را شش میلیون اعلان نموده بود.

با توجه به وضعیت و مشکلات موجود در این زمینه کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در آخرین گزارش وضعیت حقوق اقتصادی اجتماعی در افغانستان مواردی را به عنوان راه حل یا پیشنهاداتی مهم تذکر داده است که شامل اقدامات هماهنگ دولت افغانستان و جامعه جهانی در زمینه کمک رسانی قبل از بروز مشکل و برنامه ریزی دقیق جهات حل ریشه ی فقر و نیاز مندی های غذایی در کشور است:

" بسیاری از مناطق آسیب پذیر و صعب العبور افغانستان با مشکل کمبود مواد غذایی مواجه بوده و زمستان امسال فصل دشواری برای آنها خواهد بود. بنابر این کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان از دولت افغانستان و جامعه جهانی تقاضا دارد تا پیش از وقوع بحران انسانی، کمک های بشر دوستانه شان را به مناطق آسیب پذیر برسانند.[4]

[1] سایت بی بی سی 18 ماه عقرب 1387

[2]  هفته نامه مشارکت ملی  4 ماه قوس 1387

[3] سایت بی بی سی 18 ماه عقرب

[4] سومین گزارش حقوق اقتصادی و اجتماعی در افغانستان/ نشر شده از طرف کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان.